Με αφορμή την αυτοκτονία μίας γυναίκας εν ενεργεία αστυνομικού στην Τρίπολη, η ΚΛΙΜΑΚΑ, μέσω του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, εκφράζει τη βαθιά της θλίψη για την απώλεια μιας ακόμη ανθρώπινης ζωής και αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικής προστασίας της ψυχικής υγείας των επαγγελματιών που υπηρετούν στην πρώτη γραμμή.
Οι άνθρωποι που εργάζονται στα σώματα ασφαλείας βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με ιδιαίτερα απαιτητικές και ψυχοπιεστικές συνθήκες. Όταν μια ζωή χάνεται με αυτόν τον τρόπο, δεν πρόκειται μόνο για μια προσωπική τραγωδία, αλλά για μια απώλεια που αγγίζει ολόκληρη την κοινωνία. Τα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ δείχνουν ότι την τελευταία δεκαετία έχουν καταγραφεί σχεδόν 80 περιστατικά αυτοκτονιών σε αστυνομικούς, τόσο εν ενεργεία όσο και συνταξιούχους. Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών αποτελεί διεθνές φαινόμενο, ιδιαίτερα σε επαγγελματικές ομάδες υψηλού κινδύνου, όπου οι θάνατοι συχνά αποδίδονται σε διαφορετικά αίτια.
Η ανάλυση των περιστατικών καταδεικνύει ότι η συχνότερη μέθοδος αυτοκτονίας στους ένστολους είναι ο αυτοπυροβολισμός με χρήση υπηρεσιακού όπλου, ενώ τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται στην Αττική. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα θύματα είναι κυρίως άνδρες ηλικίας 45 έως 49 ετών, δηλαδή άνθρωποι κατά κύριο λόγο παραγωγικών ηλικιών. Η απώλεια ανθρώπων ειδικότερα από αυτήν την ομάδα πληθυσμού δεν αποτελεί μόνο μια προσωπική τραγωδία, αλλά και μια σοβαρή κοινωνική απώλεια, καθώς πρόκειται για άτομα που συμβάλλουν ενεργά στη λειτουργία των θεσμών και στην προστασία της κοινωνίας.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ, με πολυετή εμπειρία στον τομέα της πρόληψης της αυτοκτονίας, υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης δομημένων μηχανισμών υποστήριξης για τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής, όπως ομάδες ομοτίμων και συστήματα έγκαιρης αναγνώρισης της ψυχικής ευαλωτότητας. Τέτοιες παρεμβάσεις αποτελούν βασικές διεθνείς καλές πρακτικές και μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη της αυτοκτονίας σε επαγγελματικές ομάδες που εκτίθενται συστηματικά σε υψηλά επίπεδα στρες.
Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι η ψυχική ευαλωτότητα δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μιας μικρής ομάδας ανθρώπων, αλλά μια ανθρώπινη διάσταση που μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν έντονες πιέσεις, απώλειες ή κρίσιμα γεγονότα ζωής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοιες καταστάσεις ψυχικής επιβάρυνσης μπορεί να εκδηλωθούν μία μόνο φορά στη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου και, με την κατάλληλη θεραπευτική υποστήριξη και παρακολούθηση, να μην επανεμφανιστούν.
Στο πλαίσιο αυτό, η προσωρινή αφαίρεση του υπηρεσιακού όπλου σε περιόδους ψυχικής κρίσης πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέτρο προστασίας και όχι ως τιμωρητική πρακτική ή ως ένδειξη επαγγελματικής ανεπάρκειας. Η πρακτική αυτή έχει ως στόχο τη διασφάλιση της ζωής και της ασφάλειας του ίδιου του ατόμου και του περιβάλλοντός του.
Παράλληλα, η αφαίρεση αυτή δεν θα πρέπει να συνεπάγεται αυτομάτως έναν μόνιμο αποκλεισμό από την άσκηση των επαγγελματικών καθηκόντων. Με συστηματική παρακολούθηση, θεραπευτική υποστήριξη και αξιολόγηση της πορείας αποκατάστασης, είναι δυνατό σε πολλές περιπτώσεις το άτομο να επανέλθει πλήρως στη λειτουργικότητά του και να επαναλάβει τα καθήκοντά του, χωρίς στιγματισμό και χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η επαγγελματική του αξία.
Η προστασία της ζωής όσων έχουν αναλάβει να προστατεύουν την κοινωνία δεν μπορεί να παραμένει ένα δευτερεύον ζήτημα. Απαιτείται συστηματικός σχεδιασμός πολιτικών πρόληψης, θεσμική ευθύνη και η ανάπτυξη μιας κουλτούρας φροντίδας που θα αναγνωρίζει έγκαιρα την ευαλωτότητα και θα στηρίζει ουσιαστικά τους ανθρώπους που υπηρετούν καθημερινά το δημόσιο συμφέρον.
