Στα χρόνια λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ, έχει συγκεντρωθεί σημαντικός όγκος πληροφόρησης από επιζώντες που απευθύνονται για υποστήριξη στον φορέα, από τις κλήσεις στη 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 1018, καθώς και από πολίτες που συμβάλλουν στην ακριβέστερη αποτύπωση των περιστατικών μέσα από το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών. Ένα σταθερό και ανησυχητικό εύρημα που προκύπτει από αυτή τη συνεχή ροή πληροφοριών είναι ότι, κατά συντριπτική πλειοψηφία, οι άνθρωποι που αυτοκτονούν είχαν ήδη απευθυνθεί σε υπηρεσίες υγείας, ακόμη και λίγες ημέρες πριν τον θάνατό τους.
Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται συστηματικά και από τη διεξαγωγή ψυχολογικών αυτοψιών που πραγματοποιήθηκαν στο Κέντρο Ημέρας, οι οποίες υπογραμμίζουν με συνέπεια το ίδιο συμπέρασμα. Το εύρημα είναι σαφές και επαναλαμβανόμενο και επιβεβαιώνεται τόσο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας όσο και από τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Παρά τα δεδομένα αυτά, φαίνεται ότι, όποια κι αν είναι η δομή ή η μορφή των υπηρεσιών, ορισμένοι άνθρωποι συνεχίζουν να χάνονται στις χαραμάδες του συστήματος, και κάποιος οφείλει να αναλάβει ευθύνη γι’ αυτό.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, περισσότερο από ογδόντα τοις εκατό των ατόμων που αυτοκτονούν είχε κάποια επαφή με υπηρεσία υγείας (όχι απαραίτητα ψυχικής υγείας) μέσα στο τελευταίο έτος. Επιπλέον, το τριάντα έως πενήντα τοις εκατό είχε επισκεφθεί επαγγελματία υγείας τον τελευταίο μήνα, ενώ περίπου το είκοσι τοις εκατό είχε έρθει σε επαφή με υπηρεσία υγείας μέσα στην εβδομάδα πριν την αυτοκτονία. Οι επαφές αυτές αφορούν κατά κύριο λόγο την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, μέσω γενικών ιατρών ή νοσοκομείων, ενώ μόνο ένα μικρό μέρος των ατόμων είχε απευθυνθεί σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Η εμπειρία του Κέντρου Ημέρας, σε συνδυασμό με τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας, αναδεικνύει ότι η έλλειψη συστηματικών πρωτοκόλλων ανίχνευσης κινδύνου, η ανεπαρκής εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και η απουσία διασύνδεσης μεταξύ των επιπέδων φροντίδας (π.χ. παραπομπή από γενικό ιατρό σε υπηρεσία ψυχικής υγείας) αποτελούν κρίσιμους παράγοντες που οδηγούν σε απώλεια ευκαιριών πρόληψης. Σε πολλές περιπτώσεις, το άτομο είχε αναφέρει συμπτώματα όπως άγχος, αϋπνία ή σωματικά ενοχλήματα, τα οποία δεν αξιολογήθηκαν ως ενδείξεις κινδύνου.
Η συνολική εμπειρία της ΚΛΙΜΑΚΑ, σε συνδυασμό με τα νεότερα διεθνή ευρήματα, υπογραμμίζει ότι η αυτοκτονία σπάνια συμβαίνει εκτός επαφής με το σύστημα υγείας. Η ενίσχυση της πρόληψης προϋποθέτει συστηματική επένδυση στην εκπαίδευση όλων των επαγγελματιών υγείας, ιδίως αυτών της πρωτοβάθμιας φροντίδας, καθώς και την καθιέρωση ενιαίων, σαφών πρωτοκόλλων αξιολόγησης, παραπομπής και παρακολούθησης των ατόμων που έρχονται σε επαφή με τις υπηρεσίες υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΚΛΙΜΑΚΑ αναπτύσσει ένα ευρύ φάσμα δράσεων εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, το οποίο περιλαμβάνει και την εξειδικευμένη εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας στην αναγνώριση και τη διαχείριση του αυτοκτονικού κινδύνου.
————————————————————————–
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Ευμολπιδών 30-32, Κεραμεικός
Τηλ. 210-3417160-3
help@suicide-help.gr
