Η επιστημονική ομάδα του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ πραγματοποίησε πρόσφατα κατ’ οίκον παρέμβαση σε άτομο χρόνια ψυχική διαταραχή το οποίο βρισκόταν σε υποτροπή με σαφείς αυτοκαταστροφικές σκέψεις και συμπεριφορές.
Η παρέμβαση υλοποιήθηκε από διεπιστημονική ομάδα δύο ψυχολόγων και ενός ψυχιάτρου του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας. Το άτομο αυτό αποτελούσε ασθενής με ιστορικό αυτοκτονικότητας, γενετική προδιάθεση και περιοδικότητα υποτροπών όπου παρακολουθούνταν σε τακτά χρονικά διαστήματα από την υπηρεσίας τηλεφωνικής επαναξιολογησης (follow – up) του φορέα.
Η ομάδα αμέσως μόλις αντιλήφθηκε τον κίνδυνο μέσω της σχετικής υπηρεσίας προχώρησε σε άμεση εκτίμηση κινδύνου, αποφόρτιση και σταθεροποίηση της ψυχικής κατάστασης κατ’οίκον, ενίσχυση συμμόρφωσης στη φαρμακευτική αγωγή σε συνεργασία με τον θεράποντα ψυχίατρο, καθώς και απομάκρυνση μέσων αυτοκαταστροφής από τον χώρο. Η Αστυνομία κλήθηκε προληπτικά, χωρίς να χρειαστεί να παρέμβει, ενώ η νοσηλεία αποφεύχθηκε χάρη στη συντονισμένη, στοχευμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση του περιστατικού.
Η περίπτωση αυτή καταδεικνύει ότι η έγκαιρη κοινοτική παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει την κλιμάκωση της κρίσης, να προστατεύσει τη ζωή του ασθενούς και να διαφυλάξει τη συνέχεια της φροντίδας, αποφεύγοντας την ψυχολογική επιβάρυνση μιας νοσηλείας.
Ανάλογες κινητές ομάδες κρίσης αποτελούν πλέον διεθνές πρότυπο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι Crisis Resolution and Home Treatment Teams (CRHTTs) του Εθνικού Συστήματος Υγείας λειτουργούν σε 24ωρη βάση, προσφέροντας εντατική ψυχιατρική φροντίδα στο σπίτι και μειώνοντας δραστικά τις ακούσιες νοσηλείες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι Mobile Crisis Teams, ενταγμένες στο δίκτυο 988 Suicide and Crisis Lifeline, παρεμβαίνουν επιτόπου σε περιστατικά κρίσης, αποτρέποντας επικίνδυνες καταστάσεις και συνδέοντας άμεσα το άτομο με κατάλληλες υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Στη Γερμανία, το μοντέλο Inpatient Equivalent Home Treatment (IEHT) έχει αναγνωριστεί θεσμικά ως ισοδύναμο της νοσηλείας, επιτρέποντας την παροχή ολοκληρωμένης ψυχιατρικής φροντίδας στο οικείο περιβάλλον του ασθενούς.
Οι πρακτικές αυτές έχουν κοινό άξονα τη μετατόπιση της φροντίδας από το ψυχιατρικό περιβάλλον στην κοινότητα και τη θεώρηση της κρίσης ως ευκαιρίας για πρόληψη και παρέμβαση. Η εμπειρία της ΚΛΙΜΑΚΑ επιβεβαιώνει ότι η κινητή, εξειδικευμένη παρέμβαση στην κοινότητα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά και να προλάβει τη νοσηλεία, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών, οικογένειας και θεσμών.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, εγείρεται ένας ουσιαστικός προβληματισμός:
Τι θα συνέβαινε αν τέτοιες ομάδες υπήρχαν συστηματικά και θεσμοθετημένα σε όλη τη χώρα;
Από την άλλη πλευρά, η ανάγκη ύπαρξής τους μάς υπενθυμίζει ότι πολλές υποτροπές και αυτοκαταστροφικές εκδηλώσεις προκύπτουν ακριβώς από τα κενά της φροντίδας από όσα παραλείφθηκαν ή δεν υλοποιήθηκαν όπως θα όφειλαν.
Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός· είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας αλυσίδας συστηματικικών ελλείψεων. Γιατί η αυτοκτονία έχει ευθύνες∙ πίσω από μια αυτοκτονία κάποιος, κάπου, δεν έκανε κάτι που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει το τέλος.
————————————————————————–
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Ευμολπιδών 30-32, Κεραμεικός
Τηλ. 210-3417160-3
help@suicide-help.gr
