Τα πρόσφατα περιστατικά εντοπισμού ατόμων που έχασαν τη ζωή τους υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, τα οποία γίνονται γνωστά μέσα από τον Τύπο, δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα ή τυχαία συμβάντα. Θάνατοι που καταγράφονται ως ατυχήματα όπως περιστατικά πτώσεων, δηλητηριάσεων, ηλεκτροπληξιών, πυρκαγιών ή άλλων αιφνίδιων απωλειών ζωής ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέονται με αυτοκτονική πρόθεση που δεν είναι πάντοτε άμεσα ανιχνεύσιμη μέσα από την τυπική διερεύνηση. Η συχνότητα και η επαναληπτικότητα τέτοιων περιστατικών αναδεικνύουν την ανάγκη να εξετάζεται συστηματικά το ενδεχόμενο αυτοκτονικότητας, χωρίς προκαταλήψεις αλλά και χωρίς apriori αποκλεισμό, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης πρόληψης και καταγραφής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το ποσοστό των θανάτων που καταγράφονται ως αδιευκρίνιστοι ή τυχαίοι παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια και εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε ποσοστό που υπερβαίνει το 15% του συνολικού αριθμού θανάτων που δυνητικά σχετίζονται με αυτοκτονική συμπεριφορά. Αντίστοιχα υψηλά ποσοστά δεν παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με παρόμοιο πληθυσμό ή συγκρίσιμα επίπεδα αυτοκτονικότητας, γεγονός που δεν μπορεί να αποδοθεί σε επιδημιολογικές ιδιαιτερότητες, αλλά σε διαφορές στα συστήματα διερεύνησης και καταγραφής.
Η απουσία σαφούς αιτιολόγησης ενός θανάτου δεν αποτελεί ουδέτερη καταγραφή. Αντιθέτως, λειτουργεί σωρευτικά ως μηχανισμός αορατότητας της αυτοκτονικής συμπεριφοράς, οδηγώντας σε συστηματική υποεκτίμηση της πραγματικής έκτασης του φαινομένου και περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα σχεδιασμού στοχευμένων πολιτικών πρόληψης.
Η κλινική εμπειρία από το Κέντρο Ημέρας Πρόληψης της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ, σε συνδυασμό με τα δεδομένα καταγραφής, καταδεικνύει ότι σημαντικός αριθμός επιζώντων αυτοκτονίας περιγράφει σκέψεις, σχέδια ή συμπεριφορές που δεν είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί από το περιβάλλον ή τις αρμόδιες υπηρεσίες. Το εύρημα αυτό ενισχύει την ανάγκη να αντιμετωπίζεται κάθε αδιευκρίνιστος θάνατος όχι ως κλειστή υπόθεση, αλλά ως γεγονός που απαιτεί συστηματική και πολυεπίπεδη διερεύνηση.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των διαδικασιών καταγραφής και διερεύνησης θανάτων υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, με διασύνδεση των ιατροδικαστικών δεδομένων, των αστυνομικών αρχών και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, καθώς και με αξιοποίηση της κλινικής γνώσης που προκύπτει από τη δουλειά με επιζώντες αυτοκτονίας.
