Η πρόσφατη ενημέρωση για περιστατικό ασθενούς ο οποίος, μετά τη νοσηλεία του σε μεγάλο ψυχιατρικό νοσοκομείο λόγω απόπειρας αυτοκτονίας, προέβη εκ νέου σε απόπειρα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τη διαχείριση του αυτοκτονικού κινδύνου και τη συνέχεια της φροντίδας.
Η αξιολόγηση της αυτοκτονικότητας δεν αποτελεί στατικό γεγονός, αλλά μια δυναμική και επαναλαμβανόμενη διαδικασία, που απαιτεί συνεχή επανεκτίμηση τόσο κατά τη διάρκεια της νοσηλείας όσο και μετά το εξιτήριο. Κεντρικό στοιχείο της ασφαλούς διαχείρισης είναι η ενεργός εμπλοκή του οικείου περιβάλλοντος – η ενημέρωση αλλά και η συμμετοχή των οικείων στη θεραπευτική διαδικασία, ώστε να διασφαλιστεί η επιτήρηση, η κατανόηση των προειδοποιητικών σημείων και η άμεση πρόσβαση σε επαγγελματική βοήθεια.
Εξίσου καθοριστική είναι η ύπαρξη δομημένου σχεδίου παρακολούθησης (follow-up), με σαφές πλάνο επαφών μετά το εξιτήριο και διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας μέσω επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Η έλλειψη συντονισμού σε αυτό το στάδιο αναγνωρίζεται διεθνώς ως ένας από τους πλέον σημαντικούς παράγοντες επανεμφάνισης αυτοκτονικής συμπεριφοράς.
Η διεθνής βιβλιογραφία και η κλινική πρακτική επισημαίνουν ότι οι πρώτες εβδομάδες μετά το εξιτήριο από νοσηλεία λόγω απόπειρας αυτοκτονίας αποτελούν μια κλινικά εξαιρετικά ευάλωτη περίοδο, με αυξημένο κίνδυνο επανάληψης της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς. Η ΚΛΙΜΑΚΑ, αξιοποιώντας τα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών και την πολυετή κλινική της εμπειρία, επισημαίνει τη σημασία της εντατικής παρακολούθησης και της ενεργού παρουσίας της θεραπευτικής ομάδας κατά το κρίσιμο διάστημα των πρώτων 20 ημερών μετά το εξιτήριο. Η συνεχής επικοινωνία, η έγκαιρη επανεκτίμηση και η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία για την ασφάλεια του ασθενούς και τη σταθεροποίηση της θεραπευτικής διαδικασίας.
Η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στην αναγνώριση, αξιολόγηση και παρακολούθηση της αυτοκτονικότητας, όπως υλοποιείται συστηματικά από την ΚΛΙΜΑΚΑ μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων και επιμορφωτικών δράσεων, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πρόληψης. Η εκπαίδευση αυτή λειτουργεί προστατευτικά όχι μόνο για τους ασθενείς αλλά και για τους ίδιους τους επαγγελματίες, μειώνοντας το άγχος ευθύνης και ενισχύοντας την επαγγελματική επάρκεια και αυτοπεποίθηση στη διαχείριση περιστατικών υψηλού κινδύνου.
Η αποτελεσματική πρόληψη της αυτοκτονίας δεν ολοκληρώνεται με την έξοδο από τη νοσηλεία· απαιτεί διασυνδετική παρακολούθηση, οικογενειακή συμμετοχή, συνεχή επαγγελματική εγρήγορση και θεσμική δέσμευση για τη διασφάλιση της ζωής και της συνέχειας της φροντίδας κάθε ανθρώπου που έχει επιχειρήσει να αυτοκτονήσει.
—————————————————————————
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας – Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018
Ευμολπιδών 30-32, Κεραμεικός
Τηλ. 210-3417160-3 help@suicide-help.gr
