Εδώ και είκοσι χρόνια, μέρα και νύχτα, άνθρωποι απαντούν στη Γραμμή 1018. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής σύνδεσης άνθρωποι που παλεύουν με την αμφιθυμία: «Να το κάνω ή να μην το κάνω;» ή «Το έχω κάνει — βοηθήστε με». Κάθε κλήση απαιτεί προσεκτική εκτίμηση της κατάστασης και προσπάθεια να βρεθεί η κατάλληλη επόμενη κίνηση.
Όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, η παρέμβαση μας μπορεί να χρειαστεί να κινητοποιήσει το ΕΚΑΒ, την Αστυνομία, τον θεράποντα γιατρό ή συγγενικά πρόσωπα. Αυτές οι παρεμβάσεις είναι συχνά δύσκολες και επιβαρυντικές. Μας φέρνουν αντιμέτωπους με σοβαρά διλήμματα, με αποφάσεις που δεν είναι πάντα εύκολες και με εκβάσεις που δεν μπορούμε πάντοτε να ελέγξουμε. Γι’ αυτό τις συζητάμε, τις αξιολογούμε και αναζητούμε τρόπους να γίνονται με μεγαλύτερη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
Πριν από δύο ημέρες, λάβαμε ένα μήνυμα που μας έδωσε μια διαφορετική στιγμή. Ένας κύριος γύρω στα 50 τηλεφώνησε για να ευχαριστήσει τον άνθρωπο της Γραμμής που είχε μιλήσει μαζί του. Δεν θυμόταν πότε είχε καλέσει. Θυμόταν, όμως, ότι άκουσε την προτροπή να απευθυνθεί στο νοσοκομείο. Πήγε, νοσηλεύτηκε στο Αιγινήτειο και, μετά την έξοδό του, δυο μέρες πριν, επικοινώνησε αμέσως μαζί μας για να πει ένα μεγάλο «ευχαριστώ».
Δεν είναι η μόνη φορά που ακούμε τέτοιες μαρτυρίες. Πολλές φορές λαμβάνουμε γράμματα από ανθρώπους που θέλουν να μας πουν ότι βρήκαν βοήθεια και συνέχισαν τη ζωή τους. Ακόμη συχνότερα, κάποιοι έρχονται και μας επισκέπτονται. Μας μιλούν για τη στιγμή που ζήτησαν βοήθεια, για όσα ακολούθησαν και για το ότι κατάφεραν να απομακρυνθούν από την κρίση χωρίς να φτάσουν στην απόπειρα. Κάθε τέτοια συνάντηση μάς θυμίζει ότι η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο προς τη φροντίδα και να βοηθήσει έναν άνθρωπο να περάσει μια κρίσιμη στιγμή.
Για εμάς, αυτές οι επικοινωνίες έχουν μεγάλη αξία. Όχι ως προσωπική επιβεβαίωση ενός χειριστή, αλλά ως υπενθύμιση του τι μπορεί να σημαίνει μια γραμμή πρόληψης όταν η επικοινωνία οδηγεί σε ουσιαστική υποστήριξη. Μαζί με το ευχαριστώ, όμως , πάντα υπάρχει και η επίγνωση όλων όσων δεν έχουν αυτή την έκβαση.
Υπάρχουν άνθρωποι που ζητούν βοήθεια και δεν κατορθώνουν να συνδεθούν έγκαιρα με την αναγκαία φροντίδα. Υπάρχουν και περιπτώσεις ανθρώπων που μεταφέρονται σε νοσοκομείο, ακόμη και με εισαγγελική εντολή, αλλά τελικά δεν εισάγονται ή δεν εξασφαλίζεται η αναγκαία συνέχεια της φροντίδας — και στη συνέχεια αυτοκτονούν. Κάθε τέτοια περίπτωση υπενθυμίζει ότι η αναγνώριση του κινδύνου και η κινητοποίηση βοήθειας δεν αρκούν από μόνες τους. Χρειάζεται να ακολουθεί μια έγκαιρη, συντονισμένη και αξιόπιστη ανταπόκριση, ώστε ο άνθρωπος να φτάσει στην κατάλληλη φροντίδα.
Είναι η ανάγκη να διαμορφωθεί και να εφαρμοστεί στη χώρα μας μια Εθνική Στρατηγική Πρόληψης της Αυτοκτονίας, όπως έχουν ήδη κάνει πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Μια στρατηγική που θα ορίζει συγκεκριμένες παρεμβάσεις και προτεραιότητες πρόληψης στην κοινότητα, έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισης του κινδύνου, ασφαλή φροντίδα στα νοσοκομεία, υποστήριξη μετά το εξιτήριο, εκπαίδευση των επαγγελματιών και αξιόπιστη παρακολούθηση των αποτελεσμάτων.
Το τηλεφώνημα αυτού του ανθρώπου μάς χαροποίησε. Οι επιστολές και οι επισκέψεις ανθρώπων που βρήκαν στήριξη και συνέχισαν τη ζωή τους μάς δίνουν δύναμη. Οι φωνές τους επιβεβαιώνουν ότι η έγκαιρη βοήθεια μπορεί να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων — και μας καλούν να συνεχίσουμε τον αγώνα, μέχρι κανείς να μη μένει χωρίς την υποστήριξη που χρειάζεται.
