Η αποτελεσματική παρέμβαση στην ψυχική υγεία και στην πρόληψη της αυτοκτονίας δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαχείριση ενός μεμονωμένου επεισοδίου. Απαιτείται ολοκληρωμένη στρατηγική που συνδυάζει πρόληψη, έγκαιρη αναγνώριση, σταθεροποίηση του περιβάλλοντος, θεραπευτική υποστήριξη και, όπου ενδείκνυται, φαρμακευτική αγωγή. Κεντρική θέση σε αυτή τη στρατηγική οφείλει να κατέχει η συστηματική αξιολόγηση του γενετικού και οικογενειακού ιστορικού.
Τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές και οι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές διαμορφώνονται μέσα από πολυγονιδιακές επιδράσεις και διαγενεακή συσσώρευση ευαλωτότητας. Η γενετική προδιάθεση δεν συνεπάγεται αναπόφευκτη εκδήλωση, αλλά συνιστά διαβάθμιση κινδύνου. Ωστόσο, για μεγάλο χρονικό διάστημα, η γενετική συνιστώσα δεν αξιολογήθηκε με τη βαρύτητα που της αναλογεί, καθώς συχνά εντασσόταν στο ίδιο επίπεδο με συγκυριακούς ή κοινωνικούς παράγοντες, χωρίς σαφή ιεράρχηση.
Η αναγνώριση της γενετικής και διαγενεακής διάστασης δεν οδηγεί σε ντετερμινισμό ούτε σε στιγματιστικές προσεγγίσεις. Αντίθετα, επιτρέπει ακριβέστερη εκτίμηση κινδύνου και διαφοροποίηση των παρεμβάσεων. Η ένταξη του οικογενειακού ιστορικού στην κλινική αξιολόγηση ενισχύει την πρωτογενή πρόληψη και μετατοπίζει τη δράση σε πρώιμα στάδια, πριν η συσσώρευση παραγόντων οδηγήσει σε σοβαρή απορρύθμιση.
Η προσέγγιση αυτή έχει διαμορφωθεί μέσα από τη μακρόχρονη κλινική εμπειρία και τη συστηματική επιστημονική επεξεργασία δεδομένων της ΚΛΙΜΑΚΑ. Η ενσωμάτωση της γενετικής ευαλωτότητας στην εκτίμηση κινδύνου, ιδιαίτερα στον τομέα της πρόληψης της αυτοκτονίας, αποτελεί θεσμική επιλογή που βασίζεται σε σύγχρονα επιστημονικά ευρήματα και στην ανάγκη για τεκμηριωμένη, μη στιγματιστική και διαβαθμισμένη παρέμβαση.
————————————————————————–
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Ευμολπιδών 30-32, Κεραμεικός
Τηλ. 210-3417160-3
help@suicide-help.gr
