Σε συνέχεια της πρόσφατης ανάρτησής μας για τον θάνατο ενός κρατουμένου στον Πειραιά, ένα νέο περιστατικό στα κρατητήρια της ΓΑΔΑ αναδεικνύει με τον πιο δραματικό τρόπο τον αυξημένο και διαχρονικό κίνδυνο αυτοκτονίας σε καταστήματα κράτησης καθώς και κρατητήρια αστυνομικών τμημάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ για τη δεκαετία 2014–2024, έχουν καταγραφεί 55 αυτοκτονίες σε φυλακές και 22 σε αστυνομικά κρατητήρια. Οι αριθμοί αυτοί επιβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα ή τυχαία περιστατικά, αλλά για μια σταθερή και ζοφερή πραγματικότητα με σοβαρές θεσμικές προεκτάσεις.
Η νέα αυτή τραγωδία καθιστά αδήριτη την ανάγκη υλοποίησης των βασικών προτάσεων πρόληψης που έχει ήδη καταθέσει η ΚΛΙΜΑΚΑ στον δημόσιο διάλογο: θεσμοθέτηση συστηματικών πρωτοκόλλων, ψυχιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση των κρατουμένων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ουσιαστική εκπαίδευση του προσωπικού και ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους χώρους κράτησης. Οι ίδιες αρχές οφείλουν να εφαρμόζονται και σε χώρους νοσηλείας ή επιτήρησης, όπως τα νοσοκομεία στα οποία μεταφέρονται κρατούμενοι, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας και η μείωση των παραγόντων κινδύνου. Παράλληλα, η διαμόρφωση ασφαλέστερων χώρων, με τον περιορισμό των μέσων αυτοκτονίας και την εφαρμογή δομών υποστήριξης, αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση πρόληψης.
Το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος των αυτοκτονιών, των αποπειρών, των αυτοτραυματισμών και της ανεπαρκούς φροντίδας των ψυχικών διαταραχών σε φυλακές και κρατητήρια είναι βαρύ και επιμερίζεται σε πολλαπλά επίπεδα ευθύνης. Οι αυτοκτονίες και ο υψηλός επιπολασμός ψυχικών διαταραχών στους χώρους κράτησης καταδεικνύουν με σαφήνεια τη διαχρονική αποτυχία του υφιστάμενου σωφρονιστικού συστήματος να ανταποκριθεί στον θεμελιώδη στόχο της προστασίας της ζωής και της υγείας των κρατουμένων.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ, με τη δεκαετή εμπειρία της στο πεδίο, λειτουργεί από τον Ιανουάριο του 2011 Ιατρείο Τηλεψυχιατρικής στο Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελεώνα Θηβών, το οποίο έχει δεχθεί περισσότερες από 2.500 επισκέψεις από πάνω από 900 κρατούμενες. Παράλληλα, υλοποιεί πρόγραμμα υποστήριξης αποφυλακισμένων και αποτελεί φορέα παροχής κοινωφελούς εργασίας, επιβεβαιώνοντας ότι η πρόληψη της αυτοκτονίας σε συνθήκες κράτησης απαιτεί ολοκληρωμένες, θεσμοθετημένες και διεπιστημονικές παρεμβάσεις.
