Η ΚΛΙΜΑΚΑ ξεκίνησε από το 2001 το πρώτο πρόγραμμα τηλεψυχιατρικής στην Ελλάδα εγκαινιάζοντας έναν εναλλακτικό και σύγχρονο τρόπο παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Το Πρόγραμμα συγχρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Υγείας και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΚΤ) στο πλαίσιο του Ε.Π «Υγεία - Πρόνοια 2000 - 2006» και έχει προταθεί από τη Διαχειριστική Αρχή για βράβευση ως καλή πρακτική του Γ΄ΚΠΣ σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Μέσα σε 5 χρόνια ο αριθμός των ωφελουμένων - χρηστών ψυχιατρικών υπηρεσιών - του προγράμματος ανέρχεται περίπου σε 5.000 το 90% των οποίων ζει στην περιφέρεια (απομακρυσμένα και απομονωμένα νησιά των Κυκλάδων).

Η εφαρμογή της τηλεψυχιατρικής έγινε αρχικά και σε πιλοτική βάση το 2001 με την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης- Ξενώνα που λειτουργεί η ΚΛΙΜΑΚΑ στην Αθήνα.

Προηγήθηκε εκπαίδευση του προσωπικού προκειμένου να εξοικειωθεί με τη χρήση της τεχνολογίας της τηλεδιάσκεψης έτσι ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν τυχόν τεχνικά προβλήματα σε πραγματικές συνεδρίες.

Μέσα σε τέσσερις μήνες εφαρμογής της τηλεψυχιατρικής διαφάνηκε η αποτελεσματικότητα του συστήματος στην από απόσταση παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Εφαρμογές του συστήματος

Οι τηλεδιασκέψεις ως τρόπος παροχής ψυχιατρικών υπηρεσιών χρησιμοποιούνται ευρέως από την ΚΛΙΜΑΚΑ εδώ και 5 περίπου χρόνια. Αποδέκτες των υπηρεσιών αυτών είναι τα 7 Οικοτροφεία της ΚΛΙΜΑΚΑΣ (Κέρκυρα, Αχαία, Αίγινα, Αθήνα), ο Ξενώνας, τα 4 Κέντρα Ημέρας καθώς και τα νησιά που καλύπτει η ακτίνα δράσης της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Ν.Α Κυκλάδων.

Πέραν της τηλεψυχιατρικής η τηλεδιάσκεψη είναι μέρος της καθημερινής λειτουργίας των δομών και εφαρμόζεται προκειμένου για την διενέργεια ομάδων προσωπικού, τηλε-διοίκηση, εποπτεία και εκπαίδευση προσωπικού κ.λ.π.

Τηλεσυνεργασία

Γίνεται καθημερινή σύνδεση των κεντρικών γραφείων του φορέα με τις διάφορες δομές του στην Αττική, στην περιφέρεια αλλά και με αποστολές ανθρωπιστικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων του στο εξωτερικό.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιούνται ομάδες εργασίας για την επίλυση προβλημάτων και λήψη αποφάσεων σε διοικητικά (τηλεδιοίκηση) και άλλα θέματα (επιστημονικές προσεγγίσεις, στρατηγικός σχεδιασμός) που αφορούν στον τρόπο λειτουργίας και ανάπτυξης των δράσεων της ΚΛΙΜΑΚΑΣ.

Εφαρμογή της τηλεψυχιατρικής κατά την διαδικασία της αποϊδρυματοποίησης

Το 2002 κατά τις διαδικασίες εκτίμησης και προετοιμασίας των ασθενών του Ψ.Ν Τρίπολης που επρόκειτο να μετεγκατασταθούν σε Οικοτροφείο της ΚΛΙΜΑΚΑΣ υλοποιήθηκε πρόγραμμα κλινικών εφαρμογών τηλεψυχιατρικής, συγκεκριμένα συστήματος βιντεοδιάσκεψης με κεντρική μονάδα στην Αθήνα (Κεντρική Δομή ΚΛΙΜΑΚΑΣ) και περιφερειακή μονάδα στο Ψ.Ν Τρίπολης.

Πρόκειται για πρώτη εφαρμογή σε Ψυχιατρικό Νοσοκομείο στη χώρα μας και πρώτη εφαρμογή του συστήματος σε διαδικασίες αποϊδρυματοποίησης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος διενεργήθηκε έρευνα με στόχους την καταγραφή τεχνικών παραμέτρων της λειτουργίας του συστήματος, τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και αποτελεσματικότητας της εφαρμογής κατά την εξέταση των ασθενών καθώς και τις αντιδράσεις των ασθενών και των επαγγελματιών ψυχικής υγείας κατά την εφαρμογή του συστήματος της τηλεδιάσκεψης - τηλεψυχιατρικής.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας : οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας βρίσκανε το σύστημα εύχρηστο και ικανοποιητικό.

Υπήρχαν ελάχιστα τεχνικά προβλήματα και καλή ποιότητα ήχου και εικόνας.

Η πλειοψηφία των ασθενών (χρόνιοι ασυλικοί με ψυχωσικά συμπτώματα ή και/νοητική στέρηση) αποδεχόταν χωρίς πρόβλημα το νέο τρόπο εξέτασης και ο βαθμός ικανοποίησης εμφανιζόταν ιδιαίτερα ικανοποιητικός.

Εφαρμογή της τηλεψυχιατρικής στην Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Ν.Α Κυκλάδων.

Η πλέον συχνή χρήση του συστήματος της τηλεδιάσκεψης - τηλεψυχιατρικής από την ΚΛΙΜΑΚΑ γίνεται μέσα από τη λειτουργία της Κινητής Μονάδα Ψυχικής Υγείας Ν.Α Κυκλάδων.

Δεδομένου ότι στα νησιά των Ν.Α Κυκλάδων (Νάξος, Σαντορίνη, Ίος, Αμοργός, Φολέγανδρος, Σίκινος, Ανάφη, Δονούσα, Σχοινούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσι, Θηρασιά) δεν υπάρχει ψυχίατρος σε πλαίσιο δημόσιου νοσοκομείου ή άλλου φορέα και ότι πρόκειται για νησιά δυσπρόσιτα ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες, η τηλεψυχιατρική αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας στο πλαίσιο λειτουργίας της Κινητής Μονάδας.

Τα πλεονεκτήματα της χρήσης της τηλεψυχιατρικής αφορούν:

Στην ελαχιστοποίηση της άσκοπης μετακίνησης των ασθενών, που συνεπάγεται μείωση κόστους
Στην ελαχιστοποίηση του κόστους από την τοποθέτηση ψυχιάτρου και την κάλυψη των εξόδων μετακίνησής του στα νησιά της ακτίνας δράσης.
Στην άμεση αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών (παρέμβαση στη κρίση
Αμεση επικοινωνία με τους γιατρούς απομακρυσμένων περιοχών για στήριξη, ανταλλαγή απόψεων και αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών
Αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης
Εκσυγχρονισμός του περιβάλλοντος εργασίας του ιατρικού προσωπικού με χρήση σύγχρονης τεχνολογίας και υπηρεσιών βάσει διεθνών προτύπων.

Στα 4 περίπου χρόνια λειτουργίας της ΚΜΨΥ οι εξυπηρετούμενοι ξεπερνούν τα 4000 περίπου άτομα.

Συχνότερες διαγνώσεις:

Ψυχώσεις
Καταθλιπτικές διαταραχές
Νευρώσεις
Εξαρτήσεις (κυρίως από αλκοόλ

Στο πλαίσιο λειτουργίας της Μονάδας διενεργήθηκε έρευνα προκειμένου να αξιολογηθεί το σύστημα της τηλεψυχιατρικής από τους εξυπηρετούμενους με αντικειμενικό στόχο τη βελτίωση του συστήματος για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.

Είναι πολύ σημαντικό ότι τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι:
Σε ποσοστό 90% (Ν=60) τους διευκόλυνε πολύ η επικοινωνία μέσω τηλεψυχιατρικής με τον γιατρό τους, ενώ μόνο 10% τους εμπόδισε από το να μιλήσουν άνετα ενώ η απόλυτη πλειοψηφία (97%) του δείγματος μας θεωρεί σημαντικό και πάρα πολύ σημαντικό το γεγονός ότι μπορούν να συμβουλευτούν τον ψυχίατρο σε κατάσταση επείγουσας ανάγκης (π.χ. αυτοκτονικά επεισόδια, στερητικά σύνδρομα ουσιοεξαρτήσεων, νευροληπτικές διαταραχές).

Τηλεκπαίδευση

Η ΚΛΙΜΑΚΑ έχει αξιοποιήσει την τηλ- εκπαίδευση ως εργαλείο για την δια βίου εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού της αλλά και άλλων, εκτός φορέα, επαγγελματιών της ψυχικής υγείας.

Τηλεκπαίδευση Αφγανών ψυχιάτρων

Η ΚΛΙΜΑΚΑ πραγματοποίησε μέσα στο 2005 ένα καινοτόμο και πρωτοποριακό πρόγραμμα τηλ- εκπαίδευσης για τα ελληνικά δεδομένα.

Στο πλαίσιο υλοποίησης αναπτυξιακού προγράμματος στο Αφγανιστάν που αφορούσε την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε εθνικό επίπεδο πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικά σεμινάρια με στόχο την ψυχιατρική εκπαίδευση των Αφγανών ιατρών.

Η εκπαίδευση (τηλεκπαίδευση) έγινε μέσω διαδικτύου με ζωντανή σύνδεση των κεντρικών γραφείων της ΚΛΙΜΑΚΑΣ στην Αθήνα όπου βρίσκονταν ο εκπαιδευτής και του ξενοδοχείου Intercontinetal της Καμπούλ από όπου παρακολούθησαν οι εκπαιδευόμενοι. Η ομάδα είχε τη δυνατότητα να θέτει ερωτήματα στον εκπαιδευτή και να διατυπώνει απόψεις συνομιλώντας μαζί του σε ζωντανό χρόνο. Αποτελεί το πρώτο πρόγραμμα τηλε-εκπαίδευσης που υλοποιείται στο Αφγανιστάν και ο τρόπος λειτουργίας του (βασισμένο σε δωρεάν λογισμικό εγκαταστημένο σε φορητό υπολογιστή) δίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης συστήματος τηλε-ιατρικής και τηλε-ψυχιατρικής στην περιφέρεια του Αφγανιστάν με χαμηλό κόστος και χωρίς ανάγκη για εξειδικευμένο εξοπλισμό.